Vandaag stuurde ik een berichtje in de groepsapp van ons gezin. Geen mededeling, maar een vraag: hoe willen jullie dat de feestdagen eruitzien? Mijn zoon is 16 en mijn dochter is 14, en ze weten allebei heel goed wat ze leuk en fijn vinden. Ik kijk graag samen met hen naar wat bij ons past, in plaats van dat zij zich moeten aanpassen aan wat ik of de familie zou willen.
Wat ik ze vroeg
Ik gaf ze keuzes over een weekendje weg voor de feestdagen, over Sinterklaas, Kerst en Oud en Nieuw. Wel of niet uit eten, wel of niet met familie, wel of niet naar de film, met wie, wat en waar. Iets doen mag, niets doen mag ook. Alles mag, op één ding na: één dag doen we iets samen.
Ik koos voor een app omdat tieners volgens mij vaak liever even nadenken dan meteen antwoord geven. Op je eigen tempo reageren is toch een stuk makkelijker dan het in het gezicht van je moeder moeten zeggen. En met keuzes is het ook makkelijker om te zeggen: niet dit, maar dat.
Waarom ik het zo doe
De kinderen vinden de feestdagen vooral heel veel, en het ging niet altijd zoals ik had gehoopt. Niet alles werd als fijn ervaren. Dat wil ik niet meer. Ik wil het voortaan vooral zonder te veel gedoe: gewoon fijn en gemoedelijk. Tieners van 14 en 16 hebben bovendien een eigen mening, en dat is helemaal goed. Ik wil dat ze zich gehoord voelen.
Hoe het vroeger ging
Jarenlang ging het zo: eerste kerstdag bij mijn ouders en tweede kerstdag bij mijn schoonmoeder. Door de allergieën van onze dochter kan dat allebei niet meer, dus is het verschoven naar bij ons thuis. Vroeger vierden we Sinterklaas hier met de moeder van Robbert en Kerst met mijn ouders, soms met vrienden op tweede kerstdag. Inmiddels is dat niet meer zo vanzelfsprekend: mijn schoonmoeder is geen fan van Kerst en Sinterklaas bij haar is vaak druk. Daarom spreken we nu tussendoor af, en dat geeft minder druk op de dagen zelf.
Hoe het nu is
De familie vond het in het begin wel lastig, maar nu is het gewoon wat het is. Eerste kerstdag komt mijn familie brunchen en verder is het open. In de weken ervoor spreken we af met mijn schoonmoeder en haar partner. Qua verplichtingen is het dan in principe vrij, en kunnen de kinderen vooral zelf aangeven wat ze leuk vinden. We spreiden de gezelligheid gewoon lekker over de hele maand: een spelletjesavond met vrienden, brunchen met mijn ouders en onze vaste ‘derde kerstdag’. Die vieren we al vijftien jaar met vrienden van wie de kinderen zo met de onze zijn opgegroeid dat ze meer als familie voelen.
Wat ik dit jaar van plan ben
Sinterklaas vieren we sowieso lekker met z’n vieren, met een leuk spel en kleine cadeautjes. Voor Kerst pakken we het wat praktischer aan: ook een spel, maar dan met cadeaubonnen zodat ze straks zelf iets tofs kunnen uitkiezen.
Een reactie in de groepsapp heb ik trouwens nog niet, en dat is helemaal prima. Ze nemen even de tijd om te bedenken wat ze écht fijn vinden, zonder de druk om meteen antwoord te moeten geven. Dat ze die ruimte voelen, vind ik eigenlijk al winst.
Wat het met mij doet
Vroeger was ik altijd bang om mensen teleur te stellen of niet aan het perfecte plaatje te voldoen. Maar uiteindelijk gaat het er helemaal niet om hoe het ‘hoort’. Het gaat erom dat we het als gezin fijn hebben. Als het mijn kinderen rust geeft om die feestdagen niet vol te proppen, laat ik die oude verwachtingen met alle liefde los.
Ruimte voor elkaar
Voor ons werkt het om open te zijn naar familie over wat wel en niet haalbaar is. Met een neurodivergent brein zijn de feestdagen vaak één grote optelsom van prikkels, veranderende routines en sociale verwachtingen. Dat betekent niet dat we overal onderuit willen, maar wel dat we flexibel blijven waar het kan. Wat ons vooral helpt: concrete keuzes geven in plaats van een open vraag, één vaste dag samen plannen, en ‘lekker even niks’ ook gewoon als volwaardig antwoord zien.
Uiteindelijk hoop ik vooral dat onze kinderen later terugkijken op feestdagen die echt van hen voelden. Ongedwongen, met de ruimte om te ontprikkelen en aan te geven wat ze nodig hebben, zónder de verbinding te verliezen. Want als je niet krampachtig alles in twee dagen perst, houd je vanzelf veel meer rust en ruimte over voor elkaar.
Hoe plannen jullie de feestdagen met oudere kinderen? Ik hoor het graag.
