In mijn vorige artikel schreef ik over ons huis vol autisme, en over mijn eigen ADHD-hoofd dat daar gezellig in meedraait. Dat laatste verdient eigenlijk een eigen verhaal, want juist die combinatie is bij ons de grootste uitdaging. Dit is het vervolg, met een concreet voorbeeld waar ik wel een beetje om moet lachen: de woonkamer.
De woonkamer is mijn zwakke plek
Op zaterdagochtend de dagindeling omgooien is één ding, maar mijn echte specialiteit is de woonkamer. Ik krijg een idee, schuif de bank een stuk op en voor ik het weet staat alles anders. Voor mij voelt dat heerlijk. Een nieuwe indeling geeft me energie, het is alsof er een raam opengaat. Mijn man en kinderen zien dat anders. Zij houden alles het liefst op dezelfde plek. Spullen hebben een vaste plek en de kamer is een ruimte waar ze zonder nadenken doorheen kunnen lopen. Wat voor mij een verfrissende verandering is, kan voor hen voelen alsof de grond even wegvalt. Ik zie dat verschil soms pas als het al gebeurd is, en dat maakt impulsief zijn af en toe wat onhandig.
Waarin we echt verschillen
Als ik het simpel samenvat: ik leef op ingevingen en zij leven op voorbereiding. Ik wil iets en ik doe het, zij willen eerst weten wat er gaat komen. Ik heb een hoofd dat voortdurend nieuwe dingen bedenkt, zij hebben juist rust nodig in wat er al is. Ik vind een beetje chaos prima, soms zelfs gezellig, terwijl zij chaos als belastend ervaren. En waar de een stilte wil om bij te komen, maakt een ander juist geluid om spanning kwijt te raken. Het zijn geen kleine verschillen. Soms vinden we elkaar daarin niet, maar het zorgt er ook voor dat we elkaar uitdagen om het anders te doen.
Waarin we hetzelfde zijn
Toch is het niet alleen maar tegenovergesteld. We zijn allemaal sneller moe dan je van buiten zou denken. Een dag thuis kan voor mij net zo uitputtend zijn als een dag buitenshuis, omdat je hier nergens echt kunt uitschakelen, en dat herkennen de anderen ook. Mijn hoofd staat zelden stil, en hun hoofd is ook zelden echt in rust. We worden allemaal weleens overprikkeld, en we willen allemaal af en toe gewoon met rust gelaten worden. En de droge humor die hier in huis rondgaat, is van ons allemaal. Daarom kan ik me vaak meer in ze verplaatsen dan ik verwacht, ook al reageren we heel anders.
Waar het wringt
Het lastigste vind ik dat ik best weet wat handig zou zijn, maar dat niet altijd doe. Ik weet dat een verandering voorbereiding vraagt, en toch pak ik de meubels soms al voor ik erbij nadenk. Daarna heb ik spijt en ben ik degene die onbedoeld weer voor onrust heeft gezorgd. Dat voelt rot, want ik wil juist graag dat iedereen zich thuis prettig voelt. Tegelijk wil ik mezelf niet helemaal wegcijferen. Mijn spontaniteit hoort bij mij, en ik heb er ook echt veel aan. Het is dus zoeken naar een balans waarin ik niet degene hoef te zijn die zich altijd aanpast, maar ook niet degene die alles omgooit zonder na te denken.
Een vaste oplossing hebben we daar nog niet voor. Dat zou ik graag anders zeggen, maar zo eerlijk ben ik wel. Soms gaat het goed en denk ik na, soms niet. En dat is op een huis met twee pubers erbij, waar het ook gewoon druk is, niet altijd het eerste waar je energie voor hebt.
Wat we van elkaar leren
Hoe verschillend we ook zijn, het levert ons ook iets op. Juist omdat we elkaar soms niet vinden, dagen we elkaar uit om het anders te doen en om elkaar beter te begrijpen. Dat vraagt van ons allemaal iets. Soms laten we een grens los en soms verleggen we hem, en dat is voor niemand van ons altijd makkelijk. Maar door die verschillen krijgen we samen ook nieuwe inzichten, in hoe iemand anders dingen ervaart en waarom iets voor de een vanzelfsprekend is en voor de ander helemaal niet.
Geen wedstrijd
Wat ik steeds meer besef, is dat het geen wedstrijd is. Niemand van ons is de oorzaak van het probleem en niemand heeft het per definitie zwaarder. We hebben alle vier een brein dat op een eigen manier werkt, en we leren nog steeds hoe dat samengaat onder één dak. Want naast alle uitdagingen is er ook ontzettend veel moois. We lachen veel samen, om de droge humor die hier in huis rondgaat, en ik ben echt blij met dit stel. Ons huis is soms een hoop gedoe, maar het is wel ons gedoe. 
