Als een van de weinige mensen in Nederland en de rest van Europa beschik ik over twee originele Virtual Boy-exemplaren. Een daarvan zit nog netjes in de doos, terwijl de andere een prominente plek in mijn kantoor heeft.
De meeste mensen die mijn kantoor binnenwandelen hebben werkelijk geen idee wat het is, maar heel soms is er een enthousiasteling die ineens hardop roept dat het een Virtual Boy is. Met veel liefde demonstreer ik dan deze console van Nintendo die destijds nooit de Europese landsgrenzen heeft bereikt.
De vreemde console waarbij je door twee rode raampjes moest kijken wist helaas niet het succes te bereiken waarop Nintendo destijds gehoopt had. Ik heb zelf echter altijd een enorme fascinatie voor deze console gehad en heb er in alle jaren dat ik hem bezit ook echt veel plezier aan beleefd. Dat geldt niet alleen voor mijzelf, maar ook voor de vele demonstraties die ik inmiddels heb gegeven.
Dankzij de komst van de heruitgebrachte Virtual Boy kan nu iedereen, ook in Europa, eindelijk even terug de geschiedenis in duiken. Wie had dat een paar jaar geleden durven dromen? Ik neem jullie daarom graag mee de wereld van de Virtual Boy in.
Korte geschiedenis van een zeldzaamheid
De Virtual Boy verscheen oorspronkelijk in 1995 in Japan en later dat jaar volgde de release in de Verenigde Staten. Nintendo presenteerde het apparaat als een compleet nieuw soort spelcomputer omdat het geen handheld en geen echte console was. Het was een tafelmodel waarin je je gezicht plaatste om een ruimtelijk 3D-beeld te kunnen zien.
Het project werd destijds geleid door Gunpei Yokoi, die ook de ontwerper achter onder meer de Game Boy was. Zijn idee was niet direct om een realistische virtual-realityhelm te maken, maar hij wilde juist een betaalbare eerste stap naar driedimensionaal gamen zetten.
Hoe werkte het 3D-beeld precies?
In plaats van één enkel scherm gebruikt de originele Virtual Boy twee afzonderlijke beeldschermen voor elk oog. Dat klinkt op het eerste gezicht simpel, maar het echte trucje zit in wat de schermen tonen. Elk oog krijgt namelijk hetzelfde spelbeeld te zien, maar vanuit een heel klein verschil in kijkhoek.
Je hersenen combineren die twee beelden vervolgens automatisch tot diepte op precies dezelfde manier zoals je normaal de wereld ziet. Dit principe heet stereoscopie. De techniek achter de beeldschermen was destijds nog bijzonderder dan we nu denken. De originele console had namelijk geen vlak LCD-paneel zoals een Game Boy.
Binnenin zit per oog een rij van lichtpuntjes die razendsnel heen en weer beweegt via een trillende spiegel. Daarmee wordt, lijn voor lijn, een volledig beeld opgebouwd. In de originele console keek je dus eigenlijk naar een bewegende lichtscanner die zo snel werkt dat je hersenen er een stabiel scherm van maken.
Bij de opnieuw uitgebrachte Virtual Boy is dat natuurlijk een heel ander verhaal. Daarvoor gebruik je immers het moderne LCD-scherm van de Nintendo Switch (2). Dit scherm wordt simpelweg in tweeën gedeeld zodat elk oog een helft op het scherm ziet. De Switch steek je vervolgens in de Virtual Boy behuizing. Met verschillende lenzen weet Nintendo het effect dat je had met de originele Virtual Boy verbazingwekkend goed na te bootsen.
Michael maakte 8 jaar geleden al kennis met dit stukje geschiedenis
Waarom alles in het rood is
Het volledig rode beeld was destijds geen artistieke keuze maar een puur technische overweging. De Virtual Boy gebruikt namelijk LED-lampjes. In 1995 konden alleen de rode LED-lampjes helder, scherp en snel genoeg schakelen voor deze specifieke scanmethode.
Andere kleuren bestonden destijds wel, maar die waren simpelweg te zwak, te traag of veel te duur en zouden daardoor een wazig of donker beeld geven. Om echt kleur te krijgen had je eigenlijk rood, groen en blauw nodig en die laatste kleur was toen nog maar net uitgevonden. De kans is groot dat toen Nintendo met het ontwikkelen van de Virtual Boy begon een blauwe LED zelfs nog ondenkbaar was.
Voor wie geïnteresseerd is in hoe moeilijk het was om een blauwe LED te creëren en hoe het uiteindelijk toch gelukt is, kan ik de video van Veritasium van harte aanraden. Daarin wordt de hele geschiedenis van de blauwe LED uitgebreid besproken. Dat klinkt misschien wat nerdy, maar het is echt bereninteressant.
Nintendo koos dus voor betrouwbaarheid en contrast met de rode LED. Rood op zwart leverde het scherpste resultaat op met de beschikbare technologie van toen en zorgde ervoor dat het 3D-effect goed zichtbaar bleef zonder enorme kosten.
Ontvangst, misverstanden en het snelle einde
De eerste reacties in 1995 waren eigenlijk vanaf het begin gemengd. De bekende tijdschriften en winkels waren weliswaar nieuwsgierig, maar ze waren tegelijkertijd ook erg voorzichtig. Het 3D-effect maakte zeker indruk bij titels als Mario’s Tennis en Wario Land, maar veel spelers verwachtten simpelweg iets totaal anders.
De naam Virtual Boy suggereerde dat het een soort moderne VR-headset was, terwijl je in werkelijkheid naar een vast scherm keek. Daardoor voelde het voor sommigen minder revolutionair dan gehoopt. Al snel ontstonden er ook diverse verhalen die het imago van de console geen goed deden.
Het bekendste voorbeeld hiervan is dat de Virtual Boy je ogen zou beschadigen. Nintendo adviseerde zelf om regelmatig pauzes te nemen, net zoals bij elke andere spelcomputer, maar dit werd door media en ouders al snel opgevat alsof het apparaat levensgevaarlijk was. In werkelijkheid is er nooit bewijs geleverd dat het systeem blijvende schade veroorzaakt.
Het grootste probleem was destijds vooral het gebrekkige comfort. Je moest immers gebogen boven een standaard hangen en dat hield niemand uren vol. Ook het beperkte spelaanbod speelde een grote rol in de ondergang. Ontwikkelaars wisten niet goed wat ze met het apparaat moesten doen en het publiek wachtte de kat uit de boom.
Daardoor ontstond een vicieuze cirkel waarin weinig verkmochte consoles zorgden voor weinig spellen en weinig spellen weer leidden tot weinig verkochte consoles. Nintendo trok uiteindelijk al in 1996 de stekker eruit. Wereldwijd verschenen er uiteindelijk slechts 22 officiële games. Sommige daarvan zijn verrassend goed en creatief, maar het waren er simpelweg te weinig om een platform te dragen.
Van een mislukking naar een echte cultstatus
Juist dat extreem korte bestaan heeft de console uiteindelijk een tweede leven gegeven. Verzamelaars gingen hem massaal zoeken en ontwikkelaars begonnen diverse homebrew-projecten, waardoor de reputatie in de jaren daarna langzaam groeide van mislukking naar curiositeit.
Waar hij ooit werd gezien als een grote fout van Nintendo, wordt hij nu vaker beschouwd als een experiment dat simpelweg te vroeg kwam. Bovendien wordt Nintendo tegenwoordig geprezen om het risico dat ze destijds durfde te nemen. Mensen zijn nieuwsgierig en willen graag deel uitmaken van dat unieke stukje geschiedenis.
Er kwamen weliswaar emulators, maar daarmee kun je toch niet het echte effect bereiken dat mensen in 1995 hadden. Dat kon tot dusver alleen met een origineel exemplaar. Precies daardoor voelt de recente heruitgave, in ieder geval voor mij, zo bijzonder aan.
Wat ooit een niche-ervaring was voor een kleine groep importeurs en verzamelaars, kan nu opnieuw door een breed publiek worden ontdekt. Het is niet meer alleen een vreemd rood apparaat uit het verleden, maar een echt icoon uit de gamegeschiedenis.
Het origineel versus de moderne remake
Het eerste wat mij opviel toen ik de nieuwe Virtual Boy uit de doos haalde, was hoeveel hij eigenlijk op het origineel lijkt. Echt aan elk klein detail is gedacht. Er is zelfs een volumeknop nagemaakt aan de onderkant van het apparaat.
Als ik het origineel naast de Virtual Boy voor de Nintendo Switch zet, dan kun je van een afstandje onmogelijk zien wat nu precies het verschil is. Het gaat zelfs zo ver dat de standaard waarop de headset vastgeklikt wordt ook past op de originele headset.
De andere kant op gaat helaas niet door specifieke uitstulpingen die op de originele standaard zitten, maar het is al onwijs tof dat de nieuwe standaard dus op de oude headset past. Voor wie dus nog een standaard zoekt is dit een goede optie.
Ondanks dat de Virtual Boy voor de Nintendo Switch een flinke 80 euro kost, is dat nog altijd goedkoper dan een vervangende originele standaard die al snel boven de 100 euro uitkomt. De buitenkant is dus ontzettend goed nagemaakt. Het wordt echter wel wat anders als we daadwerkelijk een game willen gaan spelen.
Daarvoor heb je namelijk een Nintendo Switch of Nintendo Switch 2 nodig. Standaard is de Virtual Boy klaargemaakt voor de Nintendo Switch 2. Als je een Nintendo Switch hebt, dan dien je een speciaal Nintendo Switch-bevestigingsstuk te monteren.
Software binnen een abonnement
Voordat je de Nintendo Switch of Nintendo Switch 2 in de headset stopt, moet je de Virtual Boy – Nintendo Classics software downloaden. Toegang tot deze software krijg je alleen via een betaald lidmaatschap van Nintendo Switch Online + Uitbreidingspakket.
Een familielidmaatschap van 12 maanden kost momenteel € 69,99, maar je kunt ook een individueel lidmaatschap afsluiten voor € 39,99 per jaar. Dat is wel even slikken als je ook al € 79,99 voor de headset zelf hebt betaald.
Na het downloaden van de software start je deze op en kun je de Nintendo Switch 2 in de headset steken en deze dichtdoen. Er is op dit moment de keuze uit zeven verschillende games, namelijk Wario Land, Galactic Pinball, RED ALARM, Teleroboxer, GOLF, The Mansion of Innsmouth en 3-D TETRIS.
Dit is weliswaar niet veel, maar het is genoeg om je voorlopig te vermaken en een duidelijk beeld te krijgen van de games die je in 1995 kon spelen op deze console. Een grappig feitje is dat je op dit moment voor een originele game al snel enkele honderden dollars betaalt.
Zo kost The Mansion of Innsmouth makkelijk tussen de $400 tot $600 dollar. Dan valt zo’n abonnement voor € 39,99 in verhouding wel weer mee. Bovendien kan het nog extremer.
Op een later moment zal Nintendo de volgende games toevoegen: Mario’s Tennis, Jack Bros., Verical Force, Mario Clash, Virtual Bowling, Space Invaders Virtual Collection, V-Tetris, D-Hopper en Zero Racers. Wie die games graag op een originele console wil spelen mag voor een game als Virtual Bowling rustig $1500 tot $2500 dollar neerleggen. Een game als Space Invaders Virtual Collection of Jack Bros kost je zomaar tussen de $800 en $1800 dollar. Dan is een abonnement toch een stukje aantrekkelijker.
De gameplay en de uiteindelijke ervaring
Uiteindelijk draait het natuurlijk allemaal om de ervaring zelf. Is het alsof je op een originele Virtual Boy aan het gamen bent? Hij mag dan wel hetzelfde eruitzien en het mag er dan wel op lijken, maar voelt het ook echt authentiek aan?
Bij deze nieuwe Virtual Boy zit helaas geen originele Virtual Boy-controller en dat is wel echt een minpunt. De originele controller werd aan de onderkant van de headset aangesloten via een draad. In die controller gingen destijds zes batterijen of een opzetstuk voor een adapter.
De originele controller is qua ontwerp eigenlijk net zo gek en vooruitstrevend als de headset zelf. Aan weerskanten zitten D-pads, iets wat in die tijd nog niet eerder was gedaan, en daarnaast vind je twee knoppen. Links heb je de Select- en Start-knop, rechts zitten de B- en A-knop.
Aan de onderkant zitten ook nog twee schouderknoppen en in het midden vind je een aan- en uitswitch. De controller heeft een unieke feel en veel spellen die zijn uitgebracht zijn er ook echt op gemaakt. Zo vond ik Red Alarm zelf wat minder lekker spelen omdat de R-knop op de Nintendo Switch 2-controller toch net wat oncomfortabel hoog zit voor een shooter waar je constant op de knop moet drukken.
De originele Virtual Boy Controller
Wat mij betreft had er voor die € 79,99 ook best een speciale controller bij mogen zitten. Het gemis van de controller daargelaten is de rest van de ervaring ongelooflijk authentiek te noemen. Ik weet echt niet hoe Nintendo het voor elkaar heeft gekregen om de rode beelden zo duidelijk overeen te laten komen met de originele Virtual Boy, maar ik was echt extreem verrast.
Ik heb het zelf gespeeld met de Switch 2 en had natuurlijk wel verwacht dat het leuk zou zijn, maar dat de games vrijwel net zo goed naar voren kwamen als het uiterlijk van de console zelf had ik zeker niet verwacht.
Natuurlijk is het beeld iets vriendelijker voor de ogen omdat het beeld van de originele Virtual Boy nogal flikkert door de trillende spiegels. Dat is eigenlijk alleen een voordeel en op die kleine details na is het echt een verbazingwekkend goede imitatie. Ik heb geen idee hoe ze het gedaan hebben.
Zo heb ik op de originele Virtual Boy dagenlang Wario Land gespeeld en was dat natuurlijk de eerste game die ik op de Virtual Boy voor de Nintendo Switch opstartte. De overeenkomst met het origineel is indrukwekkend en na een half uur spelen voelde mijn aankoop ook echt als een mooie investering.
Het overweldigende positieve gevoel zorgde er ook voor dat ik deze review schreef. Het is geen gratis cadeau van Nintendo, maar echt een tekst volledig uit eigen initiatief omdat ik zo overweldigd was door het bijzondere kunstje dat Nintendo hier heeft geflikt.
Conclusie
Wanneer je een echte Nintendo-fan bent of graag een belangrijk stukje uit de gamegeschiedenis zelf wilt ervaren, dan is de Virtual Boy voor de Nintendo Switch een aankoop waar je echt geen spijt van zal krijgen. Het apparaat ziet er niet alleen identiek uit, ook de games komen onvoorstelbaar dicht bij de originele ervaring.
Het is onwijs tof om al deze games, die origineel bijna niet meer te betalen zijn, toch zelf te mogen uitproberen. Zeker voor ons als Europeanen, die nooit echt toegang kregen tot dit apparaat, is het een onwijs toffe ervaring om toch Virtual Boy-games te kunnen spelen.
Het is helaas niet alleen maar zonneschijn omdat je de Virtual Boy-games alleen via een abonnement kunt spelen. Dat zal helaas ook een grote groep mensen weerhouden om kennis te maken met de Virtual Boy.
Een tweede puntje van kritiek is het gebrek aan de originele controller, maar waarschijnlijk ben ik de enige die daarover zal vallen omdat ik weet hoe het origineel aanvoelde. Al met al zal je zelf moeten overwegen of het abonnement voor jou een blokkade is of juist een mooie manier om een leuke verzameling aan games te spelen die tot verkort alleen beschikbaar in Japan en Amerika waren.
- Xenoblade Chronicles X: Definitive Edition nu op Switch 2 met 4K en 60 fps - 19 februari 2026
- Review: Nintendo Virtual Boy - 17 februari 2026
- Review: Final Fantasy VII Remake op de Nintendo Switch 2 - 9 februari 2026
