Een opmerking die ik vaak krijg als mensen horen dat ik retro games verzamel, is dat ze zelf ook nog een oude spelcomputer op zolder hebben staan. Vaak volgt daarna dat ze die graag nog eens willen aansluiten, maar dat hun moderne televisie niet meer over de juiste aansluitingen beschikt.
Ik leg dan met liefde uit dat er genoeg omvormers verkrijgbaar zijn, variërend van een paar euro tot zelfs honderden euro’s, speciaal gericht op gamers. De goedkoopste oplossingen zijn vaak niet echt prettig om mee te spelen, terwijl de betere alternatieven al snel behoorlijk prijzig worden.
Tot ik na het reviewen van de Bitfunx GameCube Memory Card de Bitfunx OSSC Hardware V1.8 HDMI Adapter tegenkwam. Een paar jaar geleden was een OSSC nog een ingewikkeld en kostbaar apparaat dat je óf door een expert moest laten bouwen, óf zelf als bouwpakket in elkaar moest zetten. Bitfunx heeft dat proces gelukkig al voor je gedaan. Je krijgt het apparaat volledig gemonteerd geleverd, en dat ook nog eens voor een verrassend vriendelijke prijs.
Maar wat maakt deze oplossing zo interessant? En waarom zou je er meer geld aan uitgeven dan aan een eenvoudige converter van een tientje? In deze review ga ik het je uitleggen.
Bitfunx OSSC, wat is dat eigenlijk?
OSSC staat voor Open Source Scan Converter. Kort gezegd zet het apparaat de analoge beeldsignalen van oude spelcomputers om naar een digitaal signaal dat moderne televisies en monitoren begrijpen. Het is speciaal ontwikkeld voor retro gaming en doet dat op een manier waarbij het originele beeld zo veel mogelijk behouden blijft.
Het open-sourcegedeelte verwijst naar de oorsprong van het project. De OSSC werd rond 2015 bedacht door de Finse hardware-engineer Markus Hiienkari, binnen de retrogemeenschap beter bekend als “marqs”. Hij raakte gefrustreerd door de dure en vaak matige converters die destijds verkrijgbaar waren en besloot zelf een betere oplossing te ontwikkelen.
Omdat hij het project volledig open source maakte, verschenen alle bouwtekeningen, onderdelenlijsten en software gratis online. Daardoor kon iedereen het apparaat zelf bouwen of verder verbeteren. In de beginjaren betekende dat vaak dat je via gespecialiseerde forums op een wachtlijst terechtkwam voor een handgebouwd exemplaar van Markus of een andere hobbyist.
Dat veranderde toen fabrikanten zoals Bitfunx de ontwerpen gingen gebruiken om de OSSC op grotere schaal te produceren. Daardoor is de techniek tegenwoordig niet alleen veel eenvoudiger verkrijgbaar, maar ook aanzienlijk betaalbaarder geworden.
De Bitfunx OSSC in gebruik
De Bitfunx OSSC is een compact apparaat met aan de voorkant een klein schermpje en daaromheen een flinke verzameling aansluitingen en schakelaars. Dat ziet er op het eerste gezicht misschien wat intimiderend uit, maar in de praktijk blijkt de indeling verrassend logisch.
Het apparaat is ontworpen om verschillende soorten kabels van oudere spelcomputers te accepteren en het beeld vervolgens rechtstreeks om te zetten naar een digitaal HDMI-signaal. Daardoor kun je consoles uit de jaren 80, 90 en begin 2000 zonder ingewikkelde aanpassingen aansluiten op een moderne televisie of monitor.
Kinderspel of kabelbrij?
Het aansluiten van de OSSC is gelukkig verrassend eenvoudig. In de basis werkt het heel rechttoe rechtaan: je sluit de meegeleverde stroomadapter aan, verbindt de OSSC met een HDMI-kabel aan je televisie en steekt vervolgens de kabel van je oude spelcomputer in het apparaat. De kabelbrij die dan ontstaat kan ik helaas niet wergtoveren.
Zoals gezegd beschikt de Bitfunx OSSC over verschillende aansluitingen. De meest gebruikte is de bekende brede Scart-aansluiting. Voor iets modernere spelcomputers, zoals de Nintendo GameCube, Wii, de originele Xbox of de PlayStation 2, kun je vaak ook gebruikmaken van een componentkabel.
Let op: een extra kabeltje voor het geluid
Gebruik je zo’n componentkabel, dan zie je drie stekkers voor het beeld (rood, groen en blauw) en twee stekkers voor het geluid (rood en wit). Om dat geluid via de OSSC door te geven, heb je wel een extra verloopkabel nodig die de twee tulpstekkers omzet naar een 3,5 mm mini-jack-aansluiting.
Zo’n verloopkabel kost gelukkig maar een paar euro en is bij vrijwel iedere elektronicawinkel of webshop te vinden. Toch had ik het prettig gevonden als Bitfunx deze standaard had meegeleverd.
De afstandsbediening als redder in nood
Wat gelukkig wel in de doos zit, is een afstandsbediening die speciaal voor de OSSC is ontworpen. Daardoor wordt het apparaat direct een stuk toegankelijker.
Bij iedere aansluiting op het apparaat staat duidelijk aangegeven welke ingang je gebruikt: AV1, AV2 of AV3. Diezelfde benamingen vind je één-op-één terug op de afstandsbediening. Heb je geen behoefte aan uitgebreide instellingen, dan druk je simpelweg op de juiste ingang, bijvoorbeeld AV1 voor Scart, en kun je direct aan de slag.
Voor DigiMama laat ik de diepgaande menu’s en technische instellingen verder achterwege. Ben je juist benieuwd naar alle mogelijkheden en geavanceerde instellingen, houd dan vooral TijdloosGamen.nl en TechPapa.nl in de gaten.
Het resultaat: nostalgie in high-definition
Zodra je die oude spelcomputer inschakelt, valt één ding direct op: het beeld is aanzienlijk scherper dan via een eenvoudige converter. Waar goedkope omvormers het beeld vaak uitrekken en veranderen in een wazige brij, blijft de OSSC veel dichter bij het oorspronkelijke signaal.
De kleuren ogen helderder, de contouren zijn strakker en de pixels van bijvoorbeeld Super Mario of Sonic blijven mooi scherp zichtbaar. Je kunt ze bijna tellen. Toen ik voor het eerst mijn Dreamcast aansloot, was ik vooral verbaasd hoe goed een bijna dertig jaar oud systeem er nog uit kan zien. Sommige moderne games zien er minder indrukwekkend uit.
Geen haperingen tijdens het springen
Het grootste voordeel zit voor mij niet eens in het beeld, maar in de besturing. Veel goedkope converters voegen namelijk vertraging toe tussen het indrukken van een knop en wat er vervolgens op het scherm gebeurt.
De OSSC verwerkt het beeld vrijwel direct, waardoor die extra vertraging praktisch afwezig is. Lastige sprongen in Donkey Kong voelen daardoor nog net zo responsief als op een ouderwetse beeldbuistelevisie.
Vaak hoor ik mensen zeggen dat ze vroeger beter waren in bepaalde games. Zet ik ze vervolgens achter een originele console op een CRT-televisie, dan blijken ze het ineens weer prima te kunnen. Dat komt doordat onze hersenen gewend zijn aan een bepaalde responstijd. Zodra daar extra of wisselende vertraging bijkomt, worden zelfs bekende spellen merkbaar lastiger.
Die echte ouderwetse sfeer: scanlines
Vind je dat scherpe beeld stiekem iets te modern voor je retrocollectie? Dan heeft de OSSC nog een leuke troef achter de hand: scanlines.
Met één druk op de knop voeg je de subtiele zwarte lijntjes toe die vroeger kenmerkend waren voor beeldbuistelevisies. Dat geeft direct die herkenbare jaren 80- en 90-sfeer terug, maar dan op een groot modern scherm.
De mogelijkheden gaan daarbij verrassend ver. Dankzij het open-sourcekarakter van de OSSC is er online bovendien enorm veel informatie te vinden. Wie zich verder wil verdiepen in de verschillende instellingen kan ik de video’s van Wobbling Pixels aanraden. Daar wordt uitgebreid uitgelegd hoe je het beeld kunt afstellen voor een nog authentiekere ervaring.
Conclusie
Ik ben enorm onder de indruk van de Bitfunx OSSC. Het is mooi om te zien dat bedrijven als Bitfunx open-sourceprojecten als deze toegankelijk maken voor een veel groter publiek.
Daarnaast krijg je een compleet pakket met het apparaat en een handige afstandsbediening. Mijn enige echte kritiekpunt is dat het benodigde verloopkabeltje voor component-audio ontbreekt. Voor ervaren gebruikers zal dat geen probleem zijn, maar voor de gemiddelde consument had dat de installatie net iets eenvoudiger gemaakt.
Verder ben ik vooral onder de indruk van de beeldkwaliteit. Met name de Dreamcast, die ik via de VGA-aansluiting heb aangesloten, zag er verbluffend scherp uit. Soms moest ik mezelf eraan herinneren dat ik naar hardware uit de jaren 90 zat te kijken.
Eerder heb ik ook een RetroScaler2X geprobeerd, maar vergeleken met de OSSC is dat een wereld van verschil. Zeker als je kijkt naar het relatief beperkte prijsverschil. Op het moment van schrijven kost de Bitfunx OSSC via de Bitfunx Shop ongeveer 129 dollar inclusief verzending.
Voor iedereen die graag zijn oude spelcomputers wil aansluiten op een moderne televisie, is dit wat mij betreft een van de beste investeringen die je kunt doen.
